Âm Dương

Âm Dương là gì?

Âm Dương là khái niệm cốt lõi của triết học cổ đại Trung Quốc, là phạm trù mô tả hai thuộc tính cơ bản của vạn vật trong vũ trụ. Học thuyết Âm Dương xuyên suốt mọi mặt của văn hóa truyền thống Trung Quốc, là nền tảng lý luận của Bát tự mệnh lý, phong thủy, trung y, chiêm bốc và các lĩnh vực khác.

Đặc tính cơ bản của Âm Dương

Đặc tính của Dương	Đặc tính của Âm
Sáng sủa, ấm áp	Hắc ám, lạnh lẽo
Vận động, hướng ngoại	Tĩnh chỉ, hướng nội
Cương kiện, tích cực	Nhu thuận, tiêu cực
Thăng lên, phát tán	Giáng xuống, thu liễm
Số lẻ, số đơn	Số chẵn, số đôi
Trời, trên, trái, ngoài	Đất, dưới, phải, trong
Động, nóng, sáng	Tĩnh, lạnh, tối

Âm Dương của Thiên can

Thiên can	Âm Dương
Giáp	Dương
Ất	Âm
Bính	Dương
Đinh	Âm
Mậu	Dương
Kỷ	Âm
Canh	Dương
Tân	Âm
Nhâm	Dương
Quý	Âm

Âm Dương của Địa chi

Địa chi	Âm Dương	Địa chi	Âm Dương
Tý	Dương	Sửu	Âm
Dần	Dương	Mão	Âm
Thìn	Dương	Tỵ	Âm
Ngọ	Dương	Mùi	Âm
Thân	Dương	Dậu	Âm
Tuất	Dương	Hợi	Âm

Mối quan hệ tương hỗ của Âm Dương

1. Âm Dương đối lập

Âm Dương là hai mặt đối lập nhau:

• Dương đại diện cho tích cực, hướng thượng
• Âm đại diện cho tiêu cực, hướng hạ
• Trong đối lập tồn tại thống nhất

2. Âm Dương hỗ căn

Âm Dương nương tựa vào nhau:

• Có Dương mới có Âm, có Âm mới có Dương
• Không có Âm thì cũng không có gì gọi là Dương
• Nương tựa lẫn nhau, làm gốc rễ cho nhau

3. Âm Dương tiêu trưởng

Âm Dương biến hóa một cách động thái:

• Dương trưởng thì Âm tiêu, Âm trưởng thì Dương tiêu
• Cái này tiêu thì cái kia trưởng, tuần hoàn không ngừng
• Cân bằng là tạm thời, biến hóa là vĩnh hằng

4. Âm Dương chuyển hóa

Âm Dương có thể chuyển hóa lẫn nhau:

• Vật cực tất phản
• Trọng Âm tất Dương, trọng Dương tất Âm
• Sự chuyển hóa cần có điều kiện

Ứng dụng của Âm Dương trong Bát tự

1. Phán đoán Âm Dương của Nhật chủ

Âm Dương của Nhật can quyết định thuộc tính Âm Dương của Bát tự:

• Dương Nhật can: Giáp, Bính, Mậu, Canh, Nhâm
• Âm Nhật can: Ất, Đinh, Kỷ, Tân, Quý

2. Âm Dương và Ngũ hành

Mỗi hành trong Ngũ hành đều có Âm Dương:

Ngũ hành	Dương	Âm
Mộc	Giáp	Ất
Hỏa	Bính	Đinh
Thổ	Mậu	Kỷ
Kim	Canh	Tân
Thủy	Nhâm	Quý

3. Âm Dương và Đại vận

Âm Dương của Nhật can quyết định chiều thuận nghịch của Đại vận:

• Dương Nhật can: Đại vận đi thuận
• Âm Nhật can: Đại vận đi nghịch