Lục thập hoa giáp

Lục thập Giáp Tý là gì?

Lục thập Giáp Tý (六十甲子) là hệ thống ký hiệu của người Trung Quốc cổ đại dùng để ghi năm, ghi tháng, ghi ngày, ghi giờ. Nó được tạo thành bằng cách kết hợp tuần tự mười Thiên can (Giáp 甲, Ất 乙, Bính 丙, Đinh 丁, Mậu 戊, Kỷ 己, Canh 庚, Tân 辛, Nhâm 壬, Quý 癸) và mười hai Địa chi (Tý 子, Sửu 丑, Dần 寅, Mão 卯, Thìn 辰, Tỵ 巳, Ngọ 午, Mùi 未, Thân 申, Dậu 酉, Tuất 戌, Hợi 亥) theo một trật tự nhất định.

Bội số chung nhỏ nhất của Thiên can và Địa chi là 60, do đó có tất cả 60 tổ hợp khác nhau, được gọi là "Lục thập Giáp Tý". Hệ thống này đã được sử dụng từ thời Hoàng Đế, cho đến nay đã có lịch sử hàng nghìn năm.

Quy luật sắp xếp của Lục thập Giáp Tý

Sự kết hợp giữa Thiên can và Địa chi tuân theo nguyên tắc "Dương phối Dương, Âm phối Âm":

Số thứ tự	Thiên can	Địa chi	Nạp âm
1	Giáp 甲	Tý 子	Hải trung Kim
2	Ất 乙	Sửu 丑	Hải trung Kim
3	Bính 丙	Dần 寅	Lô trung Hỏa
4	Đinh 丁	Mão 卯	Lô trung Hỏa
5	Mậu 戊	Thìn 辰	Đại lâm Mộc
6	Kỷ 己	Tỵ 巳	Đại lâm Mộc
7	Canh 庚	Ngọ 午	Lộ bàng Thổ
8	Tân 辛	Mùi 未	Lộ bàng Thổ
9	Nhâm 壬	Thân 申	Kiếm phong Kim
10	Quý 癸	Dậu 酉	Kiếm phong Kim
11	Giáp 甲	Tuất 戌	Sơn đầu Hỏa
12	Ất 乙	Hợi 亥	Sơn đầu Hỏa
13	Bính 丙	Tý 子	Giản hạ Thủy
14	Đinh 丁	Sửu 丑	Giản hạ Thủy
15	Mậu 戊	Dần 寅	Thành tường Thổ
16	Kỷ 己	Mão 卯	Thành tường Thổ
17	Canh 庚	Thìn 辰	Bạch lạp Kim
18	Tân 辛	Tỵ 巳	Bạch lạp Kim
19	Nhâm 壬	Ngọ 午	Dương liễu Mộc
20	Quý 癸	Mùi 未	Dương liễu Mộc
... 40 tổ hợp còn lại suy ra tương tự ...
59	Nhâm 壬	Tuất 戌	Đại hải Thủy
60	Quý 癸	Hợi 亥	Đại hải Thủy

Phép ghi năm bằng Lục thập Giáp Tý

Phép ghi năm bằng Lục thập Giáp Tý bắt đầu từ năm Giáp Tý, mỗi 60 năm lặp lại một lần. Các năm Giáp Tý gần đây là 1984 và 2044.

Sự tương ứng giữa năm Can Chi và năm Dương lịch (những năm gần đây):

• Năm 2024: năm Giáp Thìn
• Năm 2025: năm Ất Tỵ
• Năm 2026: năm Bính Ngọ
• Năm 2027: năm Đinh Mùi
• Năm 2028: năm Mậu Thân
• Năm 2029: năm Kỷ Dậu
• Năm 2030: năm Canh Tuất
• Năm 2031: năm Tân Hợi
• Năm 2032: năm Nhâm Tý
• Năm 2033: năm Quý Sửu

Phép ghi ngày bằng Lục thập Giáp Tý

Lục thập Giáp Tý cũng được dùng để ghi ngày, bắt đầu từ ngày Giáp Tý, mỗi 60 ngày lặp lại một lần. Phép ghi ngày này trong cổ đại được dùng để chọn ngày lành tháng tốt, hôn nhân, xuất hành và các hoạt động khác.

Vai trò của Lục thập Giáp Tý trong mệnh lý

Trong mệnh lý Bát tự:

• Trụ năm: Can chi của năm sinh
• Trụ tháng: Can chi của tháng sinh (lấy tiết khí làm ranh giới)
• Trụ ngày: Can chi của ngày sinh (một trong Lục thập Giáp Tý)
• Trụ giờ: Can chi của giờ sinh

Can chi của trụ ngày đại diện cho khí trường của ngày sinh của Mệnh chủ, là một trong những yếu tố cốt lõi của việc phân tích Bát tự.