Dụng thần và Kỵ thần

用神 là gì?

Dụng thần là một trong những khái niệm quan trọng nhất trong phân tích Bát tự, chỉ ngũ hành có lợi nhất cho Mệnh chủ. Việc lựa chọn Dụng thần dựa trên cường nhược của Nhật chủ và nhu cầu cân bằng của toàn bộ lá số Bát tự, là cốt lõi của mệnh lý Bát tự.

Phân loại Dụng thần

1. Hỷ thần

Hỷ thần là sự hỗ trợ cho Dụng thần, cũng có lợi cho Mệnh chủ, nhưng tác dụng nhỏ hơn Dụng thần:

• Hỷ thần có thể giúp Dụng thần phát huy tác dụng tốt hơn
• Bản thân Hỷ thần cũng có thể mang lại lợi ích cho Mệnh chủ
• Khi Hỷ thần bị khắc, Dụng thần cũng sẽ bị ảnh hưởng

2. Kỵ thần

Kỵ thần là khái niệm đối lập với Dụng thần, chỉ ngũ hành không có lợi cho Mệnh chủ:

• Kỵ thần có thể là ngũ hành khắc chế Dụng thần
• Kỵ thần có thể là ngũ hành tiết hao Dụng thần
• Kỵ thần có thể là ngũ hành bất lợi cho Nhật chủ

3. Thù thần

Thù thần là ngũ hành trợ giúp Kỵ thần, khắc chế Dụng thần:

• Thù thần sẽ làm tăng sức mạnh của Kỵ thần
• Thù thần sẽ cản trở Dụng thần phát huy tác dụng
• Khi Thù thần bị chế, tình hình sẽ có chuyển biến tốt hơn

4. Nhàn thần

Nhàn thần là ngũ hành không có lợi cũng không có hại đối với Mệnh chủ:

• Nhàn thần không ảnh hưởng đến tác dụng của Dụng thần
• Nhàn thần cũng không trợ giúp Kỵ thần
• Nhàn thần trong những trường hợp cụ thể có thể chuyển hóa thành Hỷ thần hoặc Kỵ thần

Nguyên tắc xác định Dụng thần

Trường hợp Nhật chủ mạnh

Nhật chủ bản thân tương đối mạnh, cần khắc, tiết, hao để cân bằng:

• Quan Sát: Khắc chế Nhật chủ, khiến Nhật chủ không quá mạnh mẽ
• Thực Thương: Tiết tú, phát huy tài năng của Nhật chủ
• Tài tinh: Làm hao tổn sức lực của Nhật chủ, đồng thời có thể sinh Quan Sát

Trường hợp Nhật chủ yếu

Nhật chủ bản thân tương đối yếu, cần sinh, phù để tăng cường:

• Ấn tinh: Trực tiếp sinh Nhật chủ, tăng cường lực lượng cho Nhật chủ
• Tỷ Kiếp: Giúp thân, trợ thân, tăng cường khí thế cho Nhật chủ

Điều hậu Dụng thần

Điều hậu Dụng thần là Dụng thần được chọn dựa trên sự hàn, noãn, táo, thấp của Bát tự:

Trạng thái Bát tự	Điều hậu Dụng thần	Giải thích
Bát tự thiên hàn	Hỏa	Dùng Hỏa để tăng thêm sự ấm áp
Bát tự thiên nhiệt	Thủy	Dùng Thủy để giảm bớt nhiệt độ
Bát tự thiên táo	Thủy	Dùng Thủy để tăng thêm sự ẩm ướt
Bát tự thiên thấp	Hỏa	Dùng Hỏa để làm khô ráo

Thông quan Dụng thần

Thông quan Dụng thần là Dụng thần dùng để hóa giải xung đột giữa hai loại ngũ hành:

• Kim Mộc tương khắc: Dùng Thủy để thông quan
• Thủy Hỏa tương khắc: Dùng Thổ để thông quan
• Mộc Thổ tương khắc: Dùng Hỏa để thông quan
• Hỏa Kim tương khắc: Dùng Thủy để thông quan
• Thổ Thủy tương khắc: Dùng Kim để thông quan

Bệnh dược Dụng thần

Bệnh dược Dụng thần là Dụng thần được chọn dựa trên "bệnh" của Bát tự:

• Nhật chủ quá vượng: Lấy khắc, tiết, hao làm thuốc
• Nhật chủ quá nhược: Lấy sinh, phù làm thuốc
• Một ngũ hành nào đó quá vượng: Lấy khắc chế ngũ hành đó làm thuốc
• Một ngũ hành nào đó quá nhược: Lấy sinh trợ ngũ hành đó làm thuốc